سرطان پایان زندگی نیست

 سه شنبه 11 اسفند 88 که رفته بودم بیمارستان شریعتی یه بروشور دیدم که در مورد شیمی درمانی توش توضیح داده بود، برداشتمش و با خودم آوردمش تا مطالعه کنم، گفتم بد نیست شما هم یکمی در مورد این چیزا اطلاع داشته باشید .

شیمی درمانی چیست؟

درمان بیماری از طریق بکار بردن داروهای شیمیایی با روش تزریقی یا خوراکی را شیمی درمانی گویند. (خوب شد توی بروشور نوشتن شیمی درمانی چیه وگرنه ما از کجا می خواستیم بدونیم که شیمی درمانی همون درمان شیمیایی میباشد؟)

داروهای شیمی درمانی چگونه عمل می کنند؟

بعضی از سلول های بدن به علل نامعلومی به صورت افسار گسیخته رشد می کنند و از جایی به جای دیگر در بدن حرکن کرده به فعالیت خود ادامه می دهند. کار داروهای شیمی درمانی این است که قدرت رشد و تکثیر (اضافه شدن) این سلولها را از بین ببرند. توجه داشته باشید که این داروها می توانند روی سلولهای طبیعی هم اثر ناخوشایند داشته باشند ولی پس از پایان دوره شیمی درمانی اکثر سلولهای طبیعی به سرعت بهبود یافته و به حالت اولشان بر میگردند. (یک ساعت نشسته و این همه نوشته، از اول می گفت: شیمی درمانی همه ی سلول هارو از بین میبره)

آیا شیمی درمانی درد دارد؟

معمولا مصرف داروهای شیمی درمانی درد ندارد. اما اگر در هنگام تزریق دردی احساس کردید به پزشک یا پرستار مسئول تزریق فورا اطلاع دهید. (شیمی درمانی واقعا در نداره من خودم 3 دوره شیمی درمانی شدم)

دوره درمان یا شیمی درمانی چه مدت طول می کشد؟

مدت درمان و فاصله بین درمانها به نوع دارو و واکنش بدن بیمار بستگی دارد، شیمی درمانی ممکن است به صورت روزانه و هفتگی یا تزریقات ماهانه انجام گیرد. معمولا داروها را به ترتیبی می دهند که در فاصله دو تزریق، فرصت کافی برای رشد و ترمیم سلول های طبیعی آسیب دیده باشد و بدن توان طبیعی خود را از نو بدست آورد. (شیمی درمانی اول من با داروی وین کریستین (قرمز رنگ) بود که به مدت 1 ماه هر 7 روز در میون باید تزریق می کردم، 16 روزش رو توی بیمارستان بستری بودم و برای دو مرحله ی بعد به درمانگاه خون بیمارستان شریعتی مراجعه کردم. شیمی درمانی دوم فلنگ(آبی رنگ) بود که سه روز پشت سر هم تزریق می شد و 26 روز توی بستری بودم. در هر دو دوره وقتی تعداد سلول های خونیم به حد طبیعی رسید من رو مرخص کردن)

آیا همزمان با شیمی درمانی می توان داروهای دیگر مصرف کرد؟

چون بعضی از داروها ممکن است در عمل و اثر داروهای شیمی درمانی اشکال ایجاد کنند حتما لازم است پزشک را در جریان داروهایی که مصرف می کنید قرار دهید و هیچ وقت سرخود دارویی مصرف نکنید (حتی واسه خوردن قرص های سرماخوردگی هم باید با پزشک مشورت کنید، همچنین خوردن بعضی غذاها در زمان شیمی درمانی و بعد از اون ممنوعه. خیلی رعایت کنید چون در طول شیمی درمانی سیستم دفاعی بدن خیلی ضعیف میشه. یادتون باشه اصلا نباید سرما بخورید چون خیلی خطرناکه)

هنگام شیمی درمانی چه کار باید انجام داد؟

سعی کنید حالت آرام داشته باشید و با خواندن کتاب، دعا و گوش دادن به موسیقی ، خود را سرگرم کنید. در حین شیمی درمانی زمانی که دارو در جریان است از اسانس نعناع مثل قرص های مکیدنی نعناع استفاده کنید. ( در هنگامی که دارو در جریانه بهتره روحیه ی خودتون رو بالا ببرید، آهنگ های شاد گوش کنید، به آینده و اهدافتون فکر کنید و بدونید که این نیز بگذرد)

آیا در طول دوره ی درمان با شیمی درمانی می توان بچه دار شد؟

در طول دوره ی شیمی درمانی تا اطلاع بعدی نباید بچه دار شد اما روابط زناشویی ممنوع نیست. (اینم سؤال بود؟ خوب بچه می خوای برو پرورشگاه یا شیرخوارگاه و یه طفل معصوم رو به فرزندی قبول کن)

آیا داروهای شیمی درمانی عوارضی در بدن بوجود می آورد؟

عوارضی که ممکن است این داروها در بدن بوجود بیاورند بستگی به شدت واکنشی دارد که بدن بیمار نسبت به دارو نشان می دهد. که شایعترین آن عبارت از : تهوع و استفراغ، بی اشتهایی، اسهال، یبوست، ناراحتی دهان و گلو، ریزش مو، احتمال عفونت(که با علائمی مثل تب، لرز ، عرق کردن هنگام خواب ، اشکال در دفع ادرار و سرفه شدید بروز می کند)، ناراحتی پوستی ، نامنظم شدم عادت ماهانه و یا قطع آن در خانمها ، احساس ضعف و خستگی و تنگی نفس، خواب رفتگی و گزگز در انگشتان و اختلال در تعادل، تورم صورت و دستها و پاها و یا شکم، خونریزی. ( تمام این عوارض در یک نفر دیده نمیشه مخصوصا اگر آقا باشه)

با عوارض شیمی درمانی چه می توان کرد؟

الف) تهوع و استفراغ

چون اکثر داروهای شیمی درمانی مخاط معده را تحریک می کنند معمولا همراه با داروهای شیمی درمانی، داروهایی برای جلوگیری از حالت تهوع و استفراغ به شما داده می شود. با این همه اگر نکات زیر را رعایت کنید از حالت تهوع واستفراغ شما کم خواهد شد.

1.    هربار که غذا می خورید، کم بخورید. (غذاهای بیمارستان از بس خوشمزه است که خود به خود نمی تونی زیاد بخوری)

2.    مایعات ضروری را 1 ساعت قبل از غذا بخورید نه همراه آن. ( معلو نیست منظورش از مایعات ضروری چی بوده؟ ولی بعضی قرص هارو باید با غذا میل کرد)

3.    سعی شود ظاهر غذاها اشتها آور باشد.( این کار در بیمارستان خیلی رعایت میشه برای مثال ماهی رو با چشم و پوست و دم میارن تا حسابی اشتهات باز بشه)

4.    سه روز اول پس از انجام شیمی درمانی سعی شود از گوشت مثل مرغ و ماهی استفاده شود و پس از این مدت می توان از گوشت قرمز بخصوص ماهیچه استفاده کرد.( البته اگه تونستی بخوری چون اشتهات خیلی کم میشه)

5.    آهسته غذا بخورید و غذا رو خوب بجوید.(واسه این کار زیاد تلاش نکنید چون بعد از شیمی درمانی تا یه مدتی مزه ی غذاها واستون عوض میشه و خود به خود غذا خوردنتون آروم میشه)

6.    با باز کردن پنجره ، هوای تازه و تمیز تنفس کنید.( مواظب باشید که سرما نخورید)

7.    از خوردن غذاهای خیلی محرک(ادویه دار) خودداری شود. (سعی کنید از ادویه جات اصلا استفاده نکنید حتی توی غذا های معمولی)

8.    روز تزریق داروی شیمی درمانی، غذاهای سنگین که هضمش دشوار است ، نخورید. (یادتون باشه حتما یه چیزی بخورید و معده شما خالی نباشه)

9.    مایعات خنک و کم شیرین مثل آب و آب سیب به حد کافی مدتی قبل یا مدتی بعد از غذا بخورید.

10. از رفت و آمد کسانیکه بوهای تندی مثل سیگار و عطر تند از آنها به مشام میرسد در اطراف خود جلوگیری کنید. (این خیلی مهمه چون بوی تند باعث تحریک ریه ها و بالا رفتن ضربان قلبتون میشه، اگر کسی در نزدیکی شما در حال سیگار کشیدن بود حتما بهش تذکر بدید و اگر شعور نداشت از اونجا دور بشید.)

11. بعد از غذا تا 2 ساعت به حالت نشسته استراحت کنید و از دراز کشیدن خودداری کنید.

12. موقعی که حالت تهوع دارید از راه دهان نفس عمیق بکشید.

( حالت تهوع یه چیز معمول در طی شیمی درمانیه نباید زیاد از حالت تهوع بترسید چون هرچقدر بتریسد بدتر میشه، نهایتش اینه که استفراغ کنید پس نترسید)

ب) بی اشتهایی

معمولا بی اشتهایی در چند روز اول پس از شروع هر دوره درمانی، پیدا می شود. برای رفع بی اشتهایی نکات زیر رعایت شود:

1.    دفعات غذا خوردن را زیاد کنید ولی هر بار مقدار کمی بخورید.( یادتون باشه که بدنتون به انرژی نیاز داره و این انرژی از طریق غذا خوردن تامین بشه بهتره تا بهتون سرم غذایی وصل کنن پس بهتره با بی اشتهایی مقابله کنید)

2.    قبل از غذا خوردن قدم بزنید.(یه مقدار بعد از شیمی درمانی بدن ضعیف میشه ولی تلاشتون رو بکنید که قدم بزنید)

3.    در اثر داروی شیمی درمانی ممکن است اختلالی در پرزهای چشایی پیدا شود و اشتهای شما به گوشت و فرآورده های گوشتی از بین برود. با زدن چاشنی ها و سس های گوناگون به گوشت، می توانید آن را خوشمزه کنید. (در این مورد با پزشک خودتون مشورت کنید)

پ) اسهال

اگر به اسهال افتادید و همراه با آن درد و انقباض شکم داشتید، موضوع را با پزشک در میان بگذارید و برای بند آمدن اسهال، نکات زیر را رعایت کنید:

1.    مایعات فراوان بخورید مانند آب، آب سیب ، چای کمرنگ.

2.    مایعات خیلی سرد و یا خیلی نخورید و اگر نوشابه مصرف می کنید، صبر کنید تا گازش کاملا خارج شود.

3.    غذا به مقدار کم و به دفعات متعدد بخورید.

4.    از خوردن غذاهایی که باعث دردهای انقباضی می شودمثل قهوه، سوپ، کلم، گل کلم، ادویه جات و شیرینی جات خودداری شود.

5.    وقتی حس کردید بهتر شدید، غذاهایی مثل برنج، نان، سیب زمینی بخورید.

6.    معمولا چون پتاسیم زیادی کوقع اسهال از بدن دفع می شود، غذاهای حاوی پتاسیم مثل موز، مرکبات، سیب زمینی ، سبزیجات استفاده شود.

( در مصرف مرکبات زیاده روی نکنید چون خودش می تونه عامل اسهال بشه. در ضمن استفاده از چوب پیبه ساده ترین راه حل واسه حل مشکل اسهاله)

 

ت) یبوست

اگر دچار یبوست شدید، موضوع را با پزشک در میان بگذارید و نکات زیر را رعایت کنید:

1.    مایعات زیاد بخورید.

2.    خوراکیهایی که مواد فیبری یا الیاف در آنها زیاد است مثل میوه و سبزیجات پخته، نان سبوس دار بخورید.(شما رو نمی دونم اما کمپوت سیب و گلابی مشکل من رو حل می کرد)

3.    بیشتر فعالیت و حرکت کنید.

4.    خود سرانه داروی ملین مصرف نکنید.

ث) ناراحتی دهان و گلو

بعضی داروهای شیمی درمانی ممکن است باعث خشکی و یا زخم شدن دهان شود و یا در وقت فرو دادن غذا و یا جویدن اشکالاتی بوجود آورد. رعایت نکات زیر می تواند به حل مشکل کمک کند:

1.    مایعات زیاد بخورید.

2.    آبنبات های کم شیرین بمکید.

3.    خوراکیهای آبدار مثل بستنی بخورید.

4.    غذاهای نرم بخورید. ( نمی دونم منظورش از این غذای نرم چی هست؟)

5.    از مصرف خوراکیهای اسیدی مثل گوجه فرنگی ، پرتقال و غذاهای ترش پرهیز کنید.

6.    به غذایتان ادویه و نمک زیاد نزنید.

7.    دهان و لثه هایتان را تمیز نگهدارید. جهت جلوگیری از بوی بد دهان از آدامس استفاده کنید. (آدامسش اوربیت باشه بهتره)

8.    از مسواک نرم استفاده کنید و دندانهایتان را به آرامی مسواک بزنید. در صورت داشتن دندان های مصنوعی آنرا از دهان درآورده و با مسواک بشویید.

9.    روزی چند بار قرقره کنید و دهانتان را بشویید.

( قبل از مسواک زدن ، مسواک خودتون رو یک دقیقه زیر آب داغ نگه دارید و بعد از مسواک زدن حتما مسواک رو خوب تمیز کنید تا اثری از غذا و خمیر دندون روی اون نمونده باشه. برای قرقره کردن هم می تونید از محلول کلرهگزیدین استفاده کنید)

ج) ریزش مو

چون سرعت رشد و تکثیر (زیاد شدن) سلولهای پیاز موی سر و تن بسیار زیاد است از اینرو ممکن است در اثر شیمی درمانی موقتا به آنها آسیب برسد ولی پس از قطع دارو متوقف می شود و موهایتان به حالت طبیعی در خواهد آمد. در صورت تمایل می توانید:

1.    موهایتان را کوتاه کنید.

2.    از کلاه یا روسری نخی استفاده کنید.

3.    با شانه دانه درشت موهای خود را شانه کنید.

(آدم کچل بشه ولی سلامتیش رو بدست بیاره. بعد از شیمی درمانی تا یه مدتی رویش موها نامنظمه ولی بعد از یک سال یا کمتر مثل گذشته میشه)

د) احتمال عفونت

اکثر داروهای شیمی درمانی اثر مستقیمی روی مغز استخوان که محل تولید سلولهای خونی است، دارد و باعث کم کاری مغز استخوان می شود و چون گلبولهای سفید که در پیشگیری از عفونت و مبارزه با میکروبها کمک بزرگی می کنند و در مغز استخوان ساخته می شوند، در هنگام شیمی درمانی کاهش پیدا می کنند و در نتیجه احتمال دچار شدن به بیماریهای عفونی افزایش می یابد.

بنابراین جهت کاهش دچار شدنتان به عفونت، نکات زیر را رعایت کنید:

1.    دستهایتان را حتما بشویید مخصوصا قبل از مصرف غذا و بعد از اجابت مزاج.

2.    موقع گرفتن ناخن هایتان مواظب باشید که گوشتتان را نگیرید و زخم نکنید.

3.    از رفت و آمد افراد متفرقه بخصوص کسانیکه بیماری و حتی سرماخوردگی دارند در اطرافتان جلوگیری کنید. ( چون گلبولهای سفید بدن کن هستن حتی یه سرماخوردگی کوچیک می تونه خطرناک باشه و ایجاد تب 40 درجه کنه. در صرت امکان موقع رفت و آمد افراد حتما از ماسک استفاده کنید)

4.    ازمسواک نرم استفاده کنید تا از احتمال زخم شدن دهان و لثه کم شود.

5.    برای تراشیدن ریش از تیغ خود تراش استفاده کنید. ( توصیه میکنم با ماشین ریش تراش بزنید بهتره)

6.    سعی کنید روزی یکبار دوش آب گرم بیرید و خودتان را به آرامی با حوله خشک کنید، حوله را روی تنتان نکشید.(از حوله های نرم استفاده کنید)

7.    جوشهای صورت یا بدنتان را نکنید.

8.    اگر پوستتان خشک شده از پمادها و کرمهای مخصوص استفاده کنید.

9.    بعد از هر بار اجابت مزاج به دقت نشیمن گاهتان را بشویید و اگر سوزش دارید یا زیر دستتان دکمه های بواسیر حس کردید با پزشک مشورت کنید.

10.   اگر دچار تب و لرز ، سوزش و درد در مواقع ادرار کردن، عرق کردن هنگام خواب، سرفه شدید، گلو درد و اسهال گشتید حتما با پزشک در میان بگذارید.( این ها از نشانه های عفونت در بدنه)

11.   از خوردن میوه ها و سبزیجات خام مثل سبزی خوردن، کاهو، کلم، توت فرنگی خودداری کنید. ( معمولا به بیمار میگن میوه های پوست نازک مصرف نکنه)

12.   در اتاق خودتان از گلهای طبیعی و گلدان و برگ سبز طبیعی نگهداری نکنید.

ر) ناراحتی پوستی

داروهای شیمی درمانی ممکن است باعث تغییراتی جزئی مثل قرمز شدن، خشک شدن، پوسته شدن و خارش در شوست بشوند و یا جوشهای کوچکی زیر پوست  پیدا شود که اکثر اینها به مرور رفع می شود و به درمان خاصی نیاز ندارد ولی رعایت نکات زیر می تواند به حل مشکل کمک کند:

1.    اگر جوش صورت دارید، صورت را تمیز و خشک نگهدارید و از صابونها و کرمهای بهداشتی  استفاده کنید.(هر روز صورتتون رو با صابونهای آنتی باکتریال بشورید و اون رو تیغ نزنید یا بند نندازید چون باعث باز شدن جوش ها میشه)

2.    اگر پوست شما خشک شده است از محلولها و کرمهای مرطوب کننده بدون اسانس(مثل کرم بچه) استفاده کنید.

3.    اگر پوست شما قرمز شده بعلت حساسیت پوست شما در برابر آفتاب در اثر مصرف داروهای شیمی درمانی می باشد، بهتر است در طول درمان زیر آفتاب نمانید.

4.    اگر خارش در پوست شما دیده میشود و یا پوسته پوسته شده است با پزشک مشورت کنید.

(زیاد حرص نخورید این عوارض پوستی موقتیه من خودم تجربه کردم)

ز) نامنظم یا قطع شدن عادت ماهانه در خانمها

شیمی درمانی می تواند باعث نامنظم شدن یا قطع عادت ماهانه شود که ممکن است تا پایان دوره درمان ادامه داشته باشد، در صورت زیاد شدن خونریزی عادت ماهانه و یا کم شدن فاصله بین دو عادت ماهانه به پزشک خود اطلاع دهید.

ژ) احساس ضعف و خستگی و تنگی نفس

همانطور که داروهای شیمی درمانی باعث کاهش گلبول سفید می شود ممکن است گلبولهای قرمز هم کاهش یابند و چون کار اصلی گلبولهای قرمز ، بردن اکسیژن از ریه به بافت های مختلف است. کاهش گلبولهای قرمز باعث کم خونی شده و بدنبال آن بیمار دچار خستگی، ضعف، سرگیجه و حتی تنگی نفس می شود. هرگاه علائم بالا را مشاهده کردید با پزشک خود در میان بگذارید و نکات زیر را رعایت کنید:

1.    خوب استراحت کنید تا نیرویتان را ذخیره کرده باشید.

2.    در کارتان شتاب نکنید تا کمتر به سرگیجه بیفتید.

3.    هنگام تغییر وضعیت مثلا از خوابیده به نشسته، آهسته عمل کنید.

پزشک با توجه به شدت و ضعف کم خونیتان شاید تزریق خون را ضروری بداند.

(اگه دکتر رو پیدا نکردید حتما موضوع رو به پرستار بگید)

س) خواب رفتگی و گزگز در انگشتان و اختلال در تعادل

شیمی درمانی ممکن است تغییراتی در اعصاب حسی ایجاد کند و باعث عوارضی مثل خواب رفتگی انگشتان دست و پا و یا اختلال در حرکت و از دست دادن تعادل شود که معمولا گذرا بوده و یا قطع دارو و بتدریج برطرف می شود.

(هر دارو به موازات فوایدی که داره یه سری عوارض هم داره دیگه)

ش) تورم صورت ، دستها، پاها و شکم

بعضی از داروهای شیمی درمانی ممکن است باعث تغییراتی هورمونی و در نتیجه افزایش مایعات داخل بافت ها و باقی ماندن مایع زیاد در در بدن بشوند. اگر در ناحیه صورت ، دستها، پاها و یا شکم پف یا تورم دیدید، پزشک را در جریان بگذارید، همچنین توصیه می شود از مصرف زیاد نمک پرهیز کنید.

ف) خونریزی

 داروهای شیمی درمانی ممکن است باعث کاهش پلاکتها شوند ( پلاکتها سلولهای کوچکی هستند که در مغز استخوان ساخته می  شوند و نقش مهمی در لخته شدن خون دارند و از خونریزی جلوگیری می کنند) اگر مقدار پلاکتهای خون کم شود، احتمال خونریزی به صورت مختلف بالا می رود. جهت کم کردن خطر خونریزی نکات زیر را رعایت کنید:

1.    بدون اجازه ی پزشک هیچ دارویی حتی آسپرین و مسکن های دیگر مصرف نکنید.

2.    از مسواک نرم استفاده کنید و لثه ها را با وسیله ی نرمی مثل پنبه تمیز کنید.

3.    برای نظافت بینی انگشت به آن نکنید.( منظورش اینه که توی دماغتون انگشت نکنید)

4.    هنگام استفاده از وسایل برنده مثل کارد احتیاط کنید، مبادا خودتان را ببرید. (منظورش اینه که خودتون رو زخمی نکنید)

5.    از دست زدن به وسایل داغ جهت جلوگیری سوختن بدنتان جلوگیری کنید.

6.    از کارهای سخت بدنی و ورزشی خودداری کنید.( مثل آرمسترانگ وسط شیمی درمانی نرید دوچرخه سواری)

7.    اگر در پوست شما، بخصوص در ناحیه ی ساق پا و یا شکم دانه های قرمز رنگی پیدا شد، فورا اطلاع دهید.

8.    اگر کبودی و خونمردگی زیر پوست مشاهده کردید، اطلاع دهید.

9.    اگر در ادرارتان خون دیدید اطلاع دهید.

10.   اگر خونریزی از مقعد داشته یا مدفوعتان سیاه رنگ شد، اطلاع دهید.

( خونریزی رو خیلی جدی بگیرید و کوچکترین خونریزی رو سریعا به پزشک خودتون اطلاع بدید)

 

همیشه به خاطر داشته باشید:

اگر با مصرف داروهایتان مشکل دارید و یا تغییراتی در مصرف آنها داده اید و یا تغییرات و علائم دیگری در وضعیت جسمی خود مشاهده می کنید حتما به پزشک اطلاع دهید.

( شما بهتر از دکتر از وضعیت بدن خودتون خبر دارید پس منتظر نباشید که دکتر دونه دونه ازتون سؤال کنه که کجاهاتون درد می کنه یا مشکل داره، چون ممکنه یادش بره. پس بهتره خودتون بهش بگید که چه مشکلی دارید)

 

با آرزوی شفای عاجل برای همه بیماران


نوشته شده در تاريخ توسط مدیر
.: Weblog Themes By :.

اسلایدر